Ons Skool

'n Skool met 'n visie vir 'n kind met 'n missie

Ons Skool

Geskiedenis van Onderwys in Swellendam

Onderwys in Swellendam het ‘n lang en interessante geskiedenis. So ver terug as 1744, nog voordat die distrik verklaar is, het ‘n sieketrooster, Abraham Schietekat, begin skoolhou op Grootvadersbos. In 1836 het C.W. Paulsen ‘n skool vir slawekinders en ook vir die Khoi-Khoi-kinders van die omgewingbegin met die doel om hulle te leer lees, skryf, somme maak en psalms sing. In 1837 het ‘n groep vroue ‘n Genootskap gestig om die onderwys te behartig. Paulsen is intussen oorlede en J.R.Keet het hoof geword van die skool wat toe na die Boonste Oefeninghuis, (regoor SPAR), verskuif het. Dit was ‘n “vrye” skool en is ook deur ‘n hele paar blanke kinders bygewoon.

Die Boonste Oefeninghuis

Vanaf 1838 het die staat die skool onderhou en in 1861 was daar reeds 210 leerlinge. Die Onderste Oefeninghuis (Bethelsaal) is in 1852 met dieselfde doel gestig. In 1862 is die”Acadamy” gestig. Die kerk onder leiding van Dr. William Robertson het ‘n groot rol in die skool gespeel. As gevolg van geldelike problem het die skool in 1868 gesluit. Twee onderwyseresse, juffroue Anderson, het die grond gekoop waar Morgenson vandag is (langs Huis A.A.Tomlinson) en het dit toe as ‘n private skool vir meisies bedryf. Later is nog grond gekoop en die Jongetjieskool is daar begin. In 1870 is die Swellendam Grammar School geopen met R. Drossel as hoof  en ‘n leerlingtal van 12. Die skool was ingestel soos die skole in Engeland en het Latyn, Grieks en English Grammar as vakke aangebied. Die dorpenaars het later van die “Old Boys’ School gepraat. Tien jaar later, in 1880, is die “Girls’ School” geopen. Ds. Murray het onderwyseresse van die baie bekende en gerespekteerde college Mount Holyoke in Massachusettes, Amerika, hierheen laat kom. In 1903 het die meisie- en seunsskool saamgesmelt en mnr. Bowes was die eerste skoolhoof. Die Old Boys School is tot 1911 as koshuis gebruik en vandag is dit die hoofgebou van die Olyfkranskollege, ‘n privaat skool waar spesiale onderwys aangebied word. Dit was rustelose jare in die Suid-Afrikaanse Geskiedenis. Die Anglo-Boereoorlog was nog in almal se geheue en daar was spanning tussen die Afrikaanssprekende en die Engelssprekende gemeenskappe. In 1907 het die susters, Miemie (die later bekende skryfster MER) en Annie Rothman ‘n “Private School” gestig. Die klasse was vanaf kindertuin tot matriek en na drie jaar het hulle een derde van die skoolkinders onder die skoolraad van Swellendam in die skool gehad. In 1910, toe Suid-Afrika ‘n Unie geword het, is die twee skole verenig. Die skoolgebou in Andrew Whytestraat is in 1904 opgerig en tot 1928 was dit ‘n laer en hoërskool.

Die Ou Skoolgebou in Andrew Whytestraat

Die gebou was later te klein en in 1928 is die Hoërskool voltooi. Die twee skole het toe as ‘n Hoër en Laerskool voortbestaan. Die ou Laerskoolgebou (tans gebruik deur onder andere die Verkeersdepartement en die Departement van Korrektiewe Dienste) het te klein geword en daar is besluit om ‘n nuwe skool in die vallei te bou waar daar ook meer spasie vir sport-geriewe was. Die nuwe skool is gebou waar daar voorheen lemoenboorde was. In 1971 is die nuwe skool in gebruik geneem. Op 12 November 1971 is die skool amptelik deur die destydse Direkteur van Onderwys, mnr. Fanie Theron, geopen. Die skool het ongeveer R500 000 gekos en is beplan om 750 leerders te huisves. In 1971 was daar 530 leerders.

Die nuwe skoolgebou

Tans is daar  439 leerders in Laerskool Swellendam. Die skool het  23 onderwysers en die skoolhoof is Mnr. Jaco Swart. Die skoollied is in 1981 deur geskryf en in 2014 deur Juffrou Anneriene Fourie aangepas.